Jak działa ocena?

Punktacja odpowiedzi

Każde pytanie ma cztery odpowiedzi. Dla pytań wskazujących ryzyko przyjmujemy:

• Nie — 0 punktów,
• Czasami lub częściowo — 0,5 punktu,
• Tak, co do zasady — 1 punkt,
• Nie wiem / trudno ocenić — brak odpowiedzi punktowej.

Dla pytań dotyczących samodzielności lub cech działalności gospodarczej punktacja jest odwrócona. Odpowiedzi „Nie wiem” wyłączamy z mianownika. Jeżeli stanowią one ponad 20% odpowiedzi, przy wyniku pojawia się informacja o ograniczonej dokładności. Jeżeli odpowiedzi punktowane stanowią mniej niż 60% zadanych pytań, nie nadajemy wynikowi kategorii natężenia cech i pokazujemy komunikat „Brak wystarczających danych do oceny”.

Kategorie i wagi

• Kierownictwo i podporządkowanie — 30%. Czy druga strona wydaje wiążące polecenia dotyczące sposobu wykonywania zadań i na bieżąco je kontroluje.
• Miejsce, czas i organizacja pracy — 20%. Czy godziny, miejsce i nieobecności są narzucone lub wymagają zgody.
• Osobiste i ciągłe wykonywanie pracy — 15%. Czy zadania muszą być wykonywane osobiście i w sposób ciągły, powtarzalny.
• Ryzyko gospodarcze i odpowiedzialność — 15%. Czy wykonawca ponosi własne koszty, realne konsekwencje gospodarcze i odpowiedzialność kontraktową.
• Samodzielność biznesowa — 10%. Czy wykonawca działa jak przedsiębiorca: wielu klientów, własne narzędzia, marka.
• Wynagrodzenie, świadczenia i zgodność dokumentów z praktyką — 10%. Czy wynagrodzenie i świadczenia przypominają model pracowniczy oraz czy umowa odpowiada praktyce.

Wynik kategorii to ważona średnia odpowiedzi z tej kategorii. Wynik ogólny to suma wyników kategorii pomnożonych przez ich wagi, wyrażona w skali 0–100. Kategoria bez odpowiedzi punktowanych oznaczana jest jako „brak danych” i nie wchodzi do wyniku ogólnego.

Progi wyniku

• 0–24 — Niewiele zidentyfikowanych cech. W udzielonych odpowiedziach nie zidentyfikowano istotnego natężenia analizowanych cech ryzyka. Wynik nie stanowi jednak potwierdzenia prawidłowości kwalifikacji umowy.
• 25–49 — Umiarkowane natężenie cech. Część odpowiedzi wskazuje na elementy zbliżone do zatrudnienia pracowniczego. Warto uporządkować wybrane obszary współpracy.
• 50–69 — Wysokie natężenie cech. Odpowiedzi wskazują wyraźne natężenie cech charakterystycznych dla stosunku pracy. Zalecana jest dokładniejsza analiza.
• 70–100 — Bardzo wysokie natężenie cech ryzyka. Odpowiedzi wskazują bardzo duże natężenie cech charakterystycznych dla stosunku pracy. Warto pilnie przeanalizować model współpracy z prawnikiem.

Wagi i progi są autorską metodologią narzędzia Weź Prawnika. Nie stanowią oficjalnej skali PIP i nie zostały określone w przepisach.

Czynniki szczególnie istotne

Jako szczególnie istotne oznaczyliśmy wyłącznie pytania dotyczące klasycznych cech podporządkowania: wiążących poleceń co do sposobu pracy, bieżącego nadzoru, narzuconych godzin, narzuconego miejsca pracy, konieczności uzyskania zgody na nieobecność, obowiązku osobistego wykonywania pracy wraz z brakiem realnego zastępstwa oraz braku realnego ryzyka gospodarczego. Jeżeli w odpowiedziach wystąpią co najmniej trzy takie czynniki, przy wyniku pojawia się dodatkowy komunikat. Sam komunikat nie zmienia automatycznie wyniku punktowego.

Pozostałe sygnały — m.in. stałe miesięczne wynagrodzenie, wyłączność lub współpraca z jednym klientem oraz rozbieżność między umową a praktyką — traktujemy jako pomocnicze. Mogą wzmacniać obraz podporządkowania, ale samodzielnie nie przesądzają o charakterze umowy.

Czego test nie robi

Wynik wskazuje natężenie cech, które mogą mieć znaczenie przy indywidualnej ocenie sposobu współpracy.

• Nie ocenia, czy umowa jest zgodna lub niezgodna z prawem.
• Nie podaje prawdopodobieństwa kontroli.
• Nie zastępuje indywidualnej analizy prawnej.

Stan prawny: 3 sierpnia 2026