Przejdź do treści

Kontekst

O reformie PIP

Przepisy reformujące Państwową Inspekcję Pracy obowiązują od 8 lipca 2026 r. Nie zmieniły one definicji stosunku pracy, ale zmieniły sposób jej egzekwowania.

Co się zmieniło od 8 lipca 2026 r.

Reforma wynika z ustawy z 11 marca 2026 r. Definicja stosunku pracy z art. 22 Kodeksu pracy pozostała bez zmian — nadal decydują: podporządkowanie, osobiste wykonywanie pracy, wyznaczone miejsce i czas, powtarzalność, odpłatność oraz ponoszenie ryzyka przez zatrudniającego. Zmieniły się natomiast narzędzia, którymi dysponuje inspekcja.

  • inspektor pracy może wydać polecenie usunięcia naruszeń,
  • okręgowy inspektor pracy może wydać decyzję stwierdzającą istnienie stosunku pracy albo wystąpić z powództwem do sądu pracy,
  • ocena dotyczy faktycznego sposobu wykonywania współpracy, a nie nazwy czy treści umowy,
  • decyzja administracyjna odnosi się zasadniczo do stanu od rozpoczęcia kontroli; wcześniejszy okres może być przedmiotem postępowania sądowego.

Interpretacja indywidualna Głównego Inspektora Pracy

Firmy mogą wystąpić do Głównego Inspektora Pracy o interpretację indywidualną dotyczącą kwalifikacji współpracy. Opłata za wniosek wynosi 40 zł. Interpretacja odnosi się do stanu faktycznego opisanego we wniosku, dlatego jego rzetelne przygotowanie ma kluczowe znaczenie.

Skarga osoby współpracującej

Osoba pracująca na zleceniu lub w modelu B2B może złożyć skargę do okręgowego inspektoratu pracy — pisemnie, elektronicznie lub ustnie do protokołu. Skarga może dotyczyć m.in. sposobu organizacji pracy i faktycznego charakteru współpracy. Inspekcja jest zobowiązana do zachowania w tajemnicy informacji, że kontrola odbywa się na skutek skargi, chyba że skarżący wyrazi zgodę na ujawnienie tej informacji.

Co możesz zrobić już teraz

  • uporządkować opis zakresu usług i sposobu rozliczeń,
  • opisać, kto i w jaki sposób odbiera rezultaty prac,
  • zweryfikować zasady dotyczące czasu, miejsca i nieobecności,
  • udokumentować realne ryzyko gospodarcze wykonawcy,
  • usunąć rozbieżności między umową a praktyką.

Stan prawny: 3 sierpnia 2026

Test jest automatycznym narzędziem informacyjnym. Nie stanowi porady prawnej, decyzji Państwowej Inspekcji Pracy ani wiążącej kwalifikacji umowy. Ocena konkretnej relacji wymaga analizy całokształtu okoliczności, w szczególności faktycznego sposobu wykonywania współpracy. Dlatego zalecamy kontakt z prawnikiem.